Rouwverwerking bij kinderen anno toen

In de Libelle las ik een stukje van een vrouw over rouwverwerking bij kinderen  vroeger en nu.
De schrijfster kreeg in 1969 op school te horen dat haar vader overleden was. Ze moest onmiddellijk naar huis, hoewel ze veel liever op school was gebleven, ‘omdat daar alles normaal was’.
En ineens was ik weer terug in mijn eigen jeugd.

Januari 1970.
Ik ben acht jaar.
’s Avonds laat word ik van mijn bed gelicht en in dat van mijn ouders  gelegd.
‘Papa is ziek,’ wordt mij verteld.
De volgende morgen hoor ik de waarheid. Papa is plotseling overleden.
Samen met mijn tweelingbroertje lig ik in het bed van mijn moeder en hoor het verdrietige nieuws aan.
We worden alleen gelaten en we praten er op onze eigen kinderlijke manier over.
‘Nou ja, dan is hij in de Hemel en daar kan hij ons altijd zien. Dus gaat hij gewoon mee op vakantie.’
Eenmaal beneden, bleek dat de situatie wat erger was, want iedereen huilde.
Snikkend werd het ontbijt genuttigd. Voor zover er ook maar iets gegeten werd.
Wij hoefden niet naar school. Daar waren we eerst wel blij over, maar al snel  bleek dat alles anders was.
Er liepen vreemden in en uit.
De huisarts, de begrafenisondernemer, de dominee en ook de melkman die zijn deelneming kwam betuigen.
Wij liepen blijkbaar in de weg, want al snel  werden we bij de buren geparkeerd.
Dat was erg, want we wilden niets liever dan bij onze moeder en broers en zussen zijn.
De komende dagen verliepen hetzelfde.
’s Avonds zat het huis vol visite, deed mijn moeder krampachtig haar best niet te huilen en werd ons gezegd vooral heel lief te zijn, omdat mama erg verdrietig was.
De begrafenis hebben mijn broertje en ik niet eens meegemaakt: daar waren we te jong voor.
Nog triester was, dat we op die dag allebei bij een ander gezin ondergebracht werden.
Terwijl wij het liefst bij elkaar wilden zijn. Gelukkig begrepen de ouders van mijn broers vriendje dat en die brachten ons al snel bij elkaar.
Toen werd het weer tijd om naar school te gaan.
We werden aangestaard als melaatsen. De eerste dag mochten we binnen blijven spelen. Langzamerhand werd alles weer normaal. Kinderen accepteerden onze nieuwe status eerder dan de volwassenen. Die vroegen gewoon of mijn vader dood was en gingen vervolgens verder met hun spel, volwassenen bleven lang zo’n speciaal toontje houden, waarvoor ik nog allergisch ben.
Gelukkig heb ik er geen trauma aan over gehouden, maar ik ben wel blij dat tegenwoordig alles anders gaat.
Want laten we eerlijk zijn: het overlijden van een ouder, daar hoeft je echt  geen drama van te maken, dat is al erg genoeg.

Advertenties

27 gedachtes over “Rouwverwerking bij kinderen anno toen

  1. Vreselijk om op zo’n jonge leeftijd je vader te verliezen. En dan snappen volwassenen ook niet dat je als broers en zussen graag bij elkaar wilden zijn.
    Ik heb ’t gehad toen ik werd opgenomen in het Sophia kinderziekenhuis omdat ik me op school weg had laten pesten. Maar 2 x per week mocht ik met mn ouders praten, en op zaterdag mocht ik ze maar drie uurtjes zien. Ik ging bijna dood van heimwee. Uiteraard is dit totaal niet te vergelijken met wat jij hebt meegemaakt. Ik bedoel alleen maar, dat ik me kan voorstellen hoe alleen je je tussen zoveel mensen om je heen, hebt gevoeld.
    Je hebt het prachtig geschreven. Zonder melancholische zinnen (die passen ook niet bij jou), maar kort en heel krachtig. De laatste zin is de perfecte afsluiter.

  2. “” Het overlijden van een ouder, daar hoeft je echt geen drama van te maken, dat is al erg genoeg” dat zeg je goed!

    Het had zo een titel voor een afstudeeronderzoek op de PABO kunnen zijn. Hij blijft goed hangen.

  3. het overlijden van ons vader is al veel te lang geleden, zit niet in mijn herinnering
    Wel dat van mijn oma, en dat lijkt wel wat op hoe je het hier beschrijft, Hanneke
    Mooi stukje!

  4. had het verhaal wel uit je mond gehoord, maar dit is heel aandoenlijk, respect hoe je het hebt opgeschreven. kan ook zo in de libelle of in een boekwerk.

  5. Het is vreselijk, op iedere leeftijd. Maar vooral als je jong en kwetsbaar bent. Al staan jonge kinderen met hun kleine beentjes veel meer met de voeten op de grond en gaan ze verder.
    Dank je voor het delen.

  6. Ik heb hier geen ervaring mee en kan me ook moeilijk voorstellen hoe het is en voelt om als kind een van je ouders te verliezen. Als ik jouw verhaal lees is de periode erna voor een kind erger dan het overlijden op zich en dat wordt dan nog meer veroorzaakt door de mensen om je heen dan door je eigen emoties. Goed dat eens te lezen.

  7. Je hebt het heel mooi verwoord. Ja wat dat betreft zijn er dingen wel veranderd ten goede in de manier van afscheid nemen. Mijn vriendin verloor toen ze 13 was haar twee broertjes en werd verder ook nergens bij betrokken,ze heeft het er soms nog moeilijk mee, praat er nog steeds veel met me over. En ik heb het zelf gehad toen mijn dochtertjes dood werden geboren,dat kan je beter niet zien en je mag niet mee begraven werd er gezegd en dat geloofde je ook nog. Dat is moeilijker te verwerken dan toen mijn dochtertje van 14 maanden overleed, ik haar zelf verzorgde en thuis had tot ze begraven werd. Het gevoel dat je goed afscheid heb kunnen nemen.

  8. Ja, kinderen kijken gewoon anders naar dood gaan en rouwen. Jij schrijft dat er nu veel veranderd is, maar …………… kom soms bij mensen waar iemand plots overleden is door bijv. een verkeersongeval, waar men dan opeens de kinderen verweg ervan willen houden, die moeten maar gaan logeren tot na de begrafenis of mogen niet zien dat volwassenen verdriet hebben. Ik geef altijd het advies kinderen erbij te betrekken. Ik weet nog goed dat ik toen in 9 was niet meer naar mijn opa in de kist mocht kijken ……… ik heb maanden geloofd dat hij er niet inlag en weg was gegaan door mij!

  9. Met tranen in mijn ogen lees ik dit. Nee ik kan er nog steeds niet over praten al is het allemaal al héél erg lang geleden. Doch wie weet vertel ik het nog wel eens. Jij hebt geweldig goed beschreven Hanneke.
    Groetjes, Ria

  10. Heftig…
    Ik kan het me maar moeilijk voorstellen hoe dat moet hebben gevoeld… verschrikkelijk om zo te worden gepasseerd ook al was nog maar een klein meisje; misschien moet ik zeggen juist omdat je nog een klein meisje was.
    Alsnog sterkte… wel wat jaren te laat.

    Liefs,

    Gabi

  11. Mijn jongste zusje heeft het ook heel moeilijk gehad met de dood van mijn vader. Mijn moeder vond hem ’s nachts beneden en zij moest perse boven blijven. Ze was 13. De lijkwagen die wegreed bij het huis was het laatste wat ze zag. Na haar 40e heeft ze erg in de knoei gezeten met haar gevoelens. Achteraf was het fout van mijn moeder en oom. En ik was 23 en heb er op dat moment ook niet bij stil gestaan. Mooi beschreven Hanneke!

Zeg het maar:

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s